Kara ve Demir Yolu Taşımacılığı: Komple, Parsiyel ve TIR
Kara yolu ve demir yolu, komşu ülkeler ve Avrasya hattında esnek bir taşıma seçeneğidir. Komple ve parsiyel tır farkını, demir yolu koridorunu, TIR karnesini ve hangi durumda uygun olduklarını anlatıyoruz.
Kara yolu taşımacılığı, özellikle komşu ve yakın ülkelerle yapılan ticarette sık kullanılan, esnek ve çoğu zaman maliyet açısından avantajlı bir yöntemdir. Tır, kamyon ve demir yolu ile yük, liman ya da havalimanına bağlı kalmadan doğrudan çıkış noktasından varış adresine taşınabilir. Uzak Doğu ithalatında ise kara yolu genellikle iki şekilde devreye girer: demir yolu koridoru üzerinden uzun mesafe taşıma ve limandan kapıya son teslimat.
Komple (FTL) ve parsiyel (LTL) taşıma
Komple taşımada (FTL, Full Truck Load) aracın tamamı sizin yükünüze ayrılır. Yük tek noktadan alınır, aktarma yapılmadan varış noktasına gider. Parsiyel taşımada (LTL, Less than Truck Load) ise yükünüz başka gönderilerle aynı araçta taşınır; kullandığınız alan, palet sayısı ya da ağırlık kadar ödeme yaparsınız.
| Konu | Komple (FTL) | Parsiyel (LTL) |
|---|---|---|
| Ücretlendirme | Araç başına | Palet, metre veya ağırlık bazında |
| Uygun yük | Büyük ve ağır yükler | Birkaç paletlik yükler |
| Süre | Daha öngörülebilir | Toplama ve dağıtım nedeniyle genellikle daha uzun |
| Elleçleme | Az | Daha fazla aktarma |
Standart bir tır dorsesi kabaca 13,6 metre uzunluğundadır ve genellikle 33 adet 120 x 80 cm palet alır. Taşınabilecek yük çoğu zaman 24 ton civarındadır; hacim dorse tipine göre değişir. Kesin sınırlar ülke kurallarına ve araca göre farklılık gösterir.
Demir yolu seçeneği
Çin ile Avrupa arasında, Orta Asya üzerinden düzenli yük trenleri çalışmaktadır. Türkiye için de Orta Asya, Hazar Denizi geçişi ve Kafkasya üzerinden gelen, "Orta Koridor" olarak bilinen bir demir yolu hattı bulunur. Bu hatta yük, Hazar'ı feribotla geçer ve Gürcistan üzerinden Türkiye'ye ulaşır.
Demir yolu süre ve maliyet açısından genellikle deniz ile hava arasında bir yerde konumlanır. Ancak şunları bilmek gerekir:
- Ülkeler arasında ray açıklığı farklılıkları nedeniyle yükün aktarılması gerekebilir.
- Sınır geçişleri, feribot bağlantıları ve hat yoğunluğu süreyi değiştirebilir.
- Sefer sıklığı ve kapasite dönemsel olarak değişir.
Bu nedenle demir yolu, deniz yolundan daha hızlı olması beklenen ama hava kargo maliyetini kaldırmayan yükler için değerlendirilebilecek bir alternatiftir. Güncel hat durumu ve kurallar sevkiyat öncesi kontrol edilmelidir.
TIR karnesi nedir?
TIR sistemi, Birleşmiş Milletler çatısı altındaki uluslararası bir sözleşmeye dayanır. Gümrük mühürlü araç veya konteynerdeki yük, transit geçtiği ülkelerde her sınırda vergi teminatı yatırmadan ve büyük ölçüde yeniden kontrol edilmeden ilerleyebilir. Gümrük işlemleri esas olarak çıkış ve varış noktalarında yapılır.
TIR karnesi, bu taşımanın teminat belgesidir ve ulusal kefil kuruluşlar aracılığıyla düzenlenir. Sistemi kullanmak için aracın ya da konteynerin onaylı olması ve sözleşmeye taraf ülkeler arasında taşıma yapılması gerekir. Kurallar ülkeden ülkeye ayrıntıda farklılaşabileceği için güncel uygulamayı kontrol etmek gerekir.
Kara yolu ne zaman uygun?
- Komşu ülkeler, Orta Doğu, Kafkasya, Balkanlar ve Avrupa ile yapılan ticarette.
- Liman ya da havalimanından uzak bir adrese kapıdan kapıya teslimatta.
- Ara aktarma istemeyen, birkaç paletlik ya da tam araçlık yüklerde.
- Deniz yoluna göre daha kısa süre gereken ama hava kargonun pahalı kaldığı durumlarda.
- Deniz veya demir yoluyla gelen yükün limandan ya da terminalden son teslimatında.
Çok uzun mesafelerde ve büyük hacimlerde deniz yolu çoğu zaman daha ekonomiktir; kara yolu ise hız, esneklik ve kapıya erişimde öne çıkar. Birçok sevkiyatta deniz, demir ve kara yolunun birlikte kullanıldığı karma çözümler iyi sonuç verir.
Hangi yolun uygun olduğu; yükün hacmine, ağırlığına, aciliyetine ve varış adresine göre değişir. TurnOn Global olarak yükünüz için kara, demir yolu veya karma bir rota planlayabilir, gümrükleme ve kapıya teslimi sizin yerinize koordine edebiliriz. Detaylar için WhatsApp üzerinden ya da iletişim formundan bize ulaşabilirsiniz.
